Spijsverteringsstelsel

Elk pondje gaat door het mondje. Klopt! Dat weten de meeste van ons. Maar wat niet iedereen weet is dat de spijsvertering al begint in de mond. Het is belangrijk voedsel goed te kauwen, dit zorgt ervoor dat het verteren gemakkelijker gaat en daar komt bij dat je eerder een vol gevoel hebt.

Maar wat gebeurd er nu in je mond? In de wangen zitten speciale klieren die speeksel bij je eten voegen. Hierin zitten enzymen (amylase) die sommige voedingsstoffen afbreken. Dit enzym blijft werken tot het in de maag terecht komt, want door de hoge zuurgraad kan hij niet meer werken. Dit enzym heeft dus niet tot het einde tijd om te werken en daarom is het belangrijk zo lang mogelijk je voedsel te kauwen. Amylase kan namelijk de lange koolhydraatmoleculen breken, zodat er alleen maar enkelvoudige en meervoudige suikers overblijven.

Slokdarm

Deze 25 centimeter lange buis verbind de mond met de maag. Hij heeft enkel en alleen een transportfunctie. Maar nutteloos is hij zeker niet. Onderaan de slokdarm zit een kringspier die ervoor zorgt dat niets wat de maag inkomt, weer terug gaat de slokdarm in. Daar komt bij dat de slokdarm het enzym amylase nog even de tijd geeft om wat voedingsstoffen af te breken.

Maag

Vervolgens komt het eten in de maag. Het enzym amylase verliest nu zijn werking, maar we zien hem straks weer terug. De maag is (zonder voedsel) maar een hand groot, is zeer flexibel en heeft 3 functies:

1 Het kneden en fijnmaken van het voedsel

De maag kent 3 spierlagen die ervoor zorgen dat de maag knijpende bewegingen kan maken zodat het voedsel nog fijner wordt. Dit gebeurd voornamelijk in het bovenste gedeelte. Het voedsel wordt ondertussen vermengt met spijsverteringssappen die uit de klieren van de maagwand komen.

2 Het doden van bacteriën

Die spijsverteringssappen bevatten zoutzuur en dit dood bacteriën die men niet in je lichaam wil. Door een slijmvlieslaag genaamd mucosa wordt de maag zelf niet aangetast. Ondertussen scheidt de maag het voedsel op basis van de dichtheid van de stoffen die erin zitten. De vetten komen bovenop en de koolhydraten en eiwitten onderop. Dit betekend dat de vetten langer in de maag blijven dan koolhydraten en eiwitten.

3 Het afbreken van eiwitten en vetten

Pepsine is een ander enzym dat eiwitmoleculen breekt in kleinere moleculen (namelijk polypeptiden en peptiden). Dit enzym komt van een inactief enzym genaamd pepsinogeen. Pepsinogeen wordt aangemaakt door de sturing van gastrine. Gastrine regelt de aanmaak van pepsinogeen. Daarnaast verhoogt het ook het aantal spiersamentrekkingen in het onderste gedeelte en stimuleert het de uitscheiding van zoutzuur.

Vervolgens hebben we nog de vetten. Deze stof is moeilijker afbreekbaar en gaat als volgt: De maag verdeelt de vetten in kleine bolletjes. Daarna geeft de slijmvlieslaag in het bovenste gedeelte het enzym lipase af wat de vetbolletjes afbreekt tot vetzuren en monoglyceriden. Omdat de maag maar een beperkte hoeveelheid lipase aanmaakt, kan het niet alle vet afbreken

Vervolgens komen we bij de volgende stap. Namelijk de twaalfvingerige darm. De maag en de twaalfvingerige darm worden van elkaar afgesloten door een kringspier met de naam pylorus.

De twaalfvingerige darm

Dit is het eerste gedeelte van de dunne darm en krijgt hulp van de lever en de alvleesklier. Beide produceren spijsverteringssappen die helpen bij de afbraak van voedingsstoffen. Dit gedeelte heeft 3 functies:

1 Regelen van de frequentie van het legen van de maag

Omdat de maag niet in één keer de voedingsbrij in de twaalfvingerige darm kan droppen, komt dit met kleine beetjes. De pylorus opent zo nu en dan en dit prikkelt hormonen die worden geproduceerd in de darmwandcellen. De hormonen zorgen er dus voor dat de maag niet te snel wordt geleegd.

2 Neutraliseren van maagsappen

Door de hoge zuurgraad van de maag kunnen niet alle enzymen hun werk doen (denk aan de amylase aan het begin) dus neutraliseert de twaalfvingerige darm de voedselbrij. Hiervoor is basisch bicarbonaat (HCO3) nodig. Dit wordt afgescheiden door de alvleesklier (ook wel pancreas genoemd) en komt de twaalfvingerige darm in via de papil van Vater. De maag opent zich weer als de het voedselbrij niet meer zuur is.

3 Afbreken en opnemen van voedingsstoffen

Het sap uit de alvleesklier bevat verschillende enzymen die ervoor zorgen dat er nog meer voedingsstoffen worden afgebroken. Ten eerste is er de amylase weer. Deze weten we nog van de mond. Het enzym zal nu de resterende koolhydraten afbreken tot meervoudige suikers. Tegelijkertijd worden er verschillende suikerafbrekende enzymen door de wand van de twaalfvingerige darm afgescheiden. Vervolgens neemt de want de ontstane suikers weer op.

Naast de amylase komen ook eiwitsplitsende enzymen vrij zoals trypsine. De eiwitten worden afgebroken in peptiden en aminozuren die op hun beurt weer worden opgenomen in de cellen van de darmwand. De twaalfvingerige darm breekt de helft van de eiwitten af die door onze mond naar binnen komt!

De lever heeft ook een belangrijke functie; hij produceert gal. Gal emulgeert vetten. Emulgeren is het opbreken van vet in kleine druppeltjes vet (deze worden micellen genoemd). Daarna komt de lipase (weer een enzym, deze wordt door de twaalfvingerige darm afgescheiden) die de micellen splitsen in vetzuren en monoglyceriden.

Vervolgens gaat het eten verder naar het tweede deel van de dunne darm.

De dunne darm

Het tweede gedeelte van de dunne darm bestaat uit de nuchtere darm en de kronkeldarm. Hier vindt de grootste opname van voedingsstoffen plaats. We beginnen bij de nuchtere darm. Deze heeft 2 functies:

1 Het voortstuwen en mengen van voedselresten

De nuchtere darm trekt voortdurend samen en hierdoor reist de voedselbrij door de dunne darm. Ondertussen vermengen de voedselresten met elkaar en met spijsverteringssappen die afkomstig zijn van de twaalfvingerige darm en die uit de wand van de rest van de dunne darm komt.

2 Het afbreken en opnemen van voedingsstoffen en water

Er zijn nog steeds voedingsstoffen die niet afgebroken zijn. Deze worden in hun geheel opgenomen in de nuchtere darm en de kronkeldarm. De enkelvoudige suikers die gevormd waren in de twaalfvingerige darm worden voornamelijk opgenomen in de nuchtere darm. Maar niet alle koolhydraten zijn omgezet in de twaalfvingerige darm en daarom gaat de nuchtere darm hiermee verder.

De volgende voedingsstof waar de nuchtere maag zich om bekommert is vet. Dit wordt door de nuchtere darm opgenomen. Maar naast vet neemt de nuchtere darm ook water op. Elke dag passeert er zo’n 9 liter water door het spijsverteringskanaal en de dunne darm neemt hier 8 liter van op!

Het opnemen van eiwitten is een ander verhaal. Hier verdelen de nuchtere darm en de kronkeldarm de taken. De eerste neemt de half afgebroken eiwitten (peptiden) op en de kronkeldarm neemt de geheel afgebroken eiwitten (aminozuren) op.

Iedereen heeft weleens gehoord van het woord darmflora maar wat het precies inhoudt? Darmflora is niets meer en niets minder dan de bacteriën die in de dunne darm leven. Zij breken ook voedingsstoffen af, voornamelijk in de kronkeldarm. Omdat de kronkeldarm geen hoge zuurgraad kent, leven hier veel bacteriën. De darmflora breken koolhydraten af die de rest van het lichaam niet af konden breken. Daarnaast produceren sommige bacteriën hier vitamine B en vitamine K en remmen de goede bacteriën de slechte bacteriën.

De duur om voor voedsel van de ene naar de andere kant van de dunne darm te komen verschilt van 4 tot 8 uur.

Nu komt de voedselbrij bij de valva ileocaecalis. In andere woorden: het klepje dat de dunne en de dikke darm scheidt.

De dikke darm

Het voedsel heeft zijn reis bijna beëindigd. Maar eerst moeten er nog wat voedingsstoffen worden afgebroken die de dunne darm nog niet afgebroken heeft. Je zou kunnen zeggen dat de dikke darm een soort prullenbak is van het lichaam. De darmflora in de dikke darm is wat sterker en helpt ons lichaam vezels en zouten nog af te breken en/of op te nemen.

Wat er nog over is van het voedsel komt in de waterige massa van de dikke darm terecht. De wand trekt zich continu samen om alles goed te mengen. Op dat moment wordt er weer water in het lichaam opgenomen en dit keer ook zouten. Deze darmwand neemt per dag zo’n 900 milliliter water op.

Er zijn nog enkele voedingsstoffen aanwezig die de dunne darm niet heeft kunnen opnemen. De dikke darm breekt deze voedingsstoffen af, waaronder koolhydraten en eiwitten. De bacteriën die deze overige stoffen omzetten zorgen voor verschillende gassen die normaal reukloos zijn. Bij het omzetten van eiwitten krijg je echter wel een geur die over het algemeen niet aangenaam is. Per dag verlaat gas het lichaam zo’n 10 tot 20 keer. Deze windjes heb je niet altijd door en ruik je ook niet altijd.

Ons voedselbrij komt nu in het laatste stadium, namelijk de endeldarm!

De endeldarm

Dit stukje hoort nog bij de dikke darm, maar heeft geen spijsverteringsfunctie meer! Alle stoffen zijn als verteerd en opgenomen wanneer dit mogelijk was! De endeldarm is als het ware de wachtkamer, de anus de deur en de toilet het eindstation!

Bron: http://www.natuurinformatie.nl

Reageren

Reacties

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *